Ludzkie DNA na ścianach jaskiń. Malowidła naskalne rzadko je przechowują
7 lipca 2026, 11:16Środowiskowe DNA (eDNA) to materiał genetyczny, którym organizmy żywe „zanieczyściły" otoczenie. Od ponad dekady jest ono coraz powszechniej wykorzystywane w badaniach nad przeszłością, pozwalając naukowcom np. zrekonstruować środowisko naturalne sprzed tysiącleci na podstawie DNA roślin i zwierząt znajdującego się w glebie. Teraz międzynarodowy zespół naukowców, na czele którego stali Alba Bossoms Mesa i Matthias Meyer z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Plancka oraz Hipólito Collado Giraldo z Universidad de Extramadura, po raz pierwszy wykazał, że ślady ludzkiego DNA mogą przetrwać na ścianach jaskiń przez tysiące lat, w tym w miejscach pokrytych paleolitycznymi malowidłami.
Wspaniale zachowane siodło sprzed 1700 lat i niezwykły pochówek towarzyszący
5 czerwca 2020, 05:57W mongolskiej części gór Ałtaj znaleziono wspaniale zachowane drewniane siodło sprzed 1700 lat. Odkrycia dokonano w miejscu pochówku w jaskini Urd Ulaan Uneet. Stanowisko to zaczęto badać w 2015 roku. Stanowisko leży na wysokości 1327 metrów nad poziomem morza i mamy tam do czynienia z jedynym w tym regionie pochówkiem w jaskini.
Neolityczna studnia z dowodami zbrodni?
13 listopada 2012, 18:39Co dwa szkielety sprzed 8,5 tys. lat robiły na dnie studni? Oto jest pytanie (dla archeologów i antropologów)...
W Belize odkryto osadę Majów sprzed 1500 lat
12 września 2022, 18:02W centralnym Belize znaleziono osadę Majów sprzed 1500 lat. Odkrycia dokonali archeolodzy z Instytutu Archeologii Belize oraz studenci z University of Illinois Urbana-Champaign. Pracami kierowała profesor antropologii Lisa C. Lucero z University of Illinois Urbana-Champaign. Stanowisko archeologiczne zostało zidentyfikowane na polach komunalnych należących do mennonitów. Pozostałości osadnictwa Majów wyglądają jak białe kopce rozrzucone wśród krajobrazu.
Puchary dzwonowate – migracja idei, a nie ludzi
17 maja 2017, 11:18Przed około 4500 lat w Europie rozpowszechniły się puchary w kształcie dzwonów. Specjaliści od ponad 100 lat mówią o kulturze pucharów dzwonowatych i spierają się, czy jej pojawienie się to wynik mody, która spowodowała, że puchary takie szybko rozprzestrzeniły się pomiędzy różnymi grupami zamieszkującymi Europę, czy też ich pojawienie się ma związek z migracją przez kontynent ludu związanego z tą kulturą.
Na Słowacji odkryto rzymski fort z czasów wojen markomańskich
22 lipca 2026, 11:57W miejscowości Šurany na południowym zachodzie Słowacji archeolodzy natrafili na pozostałości rzymskiego fortu, datowanego na drugą połowę II wieku, najprawdopodobniej na okres wojen markomańskich, toczonych w latach 166–180. Odkrycia dokonano w trakcie prac poprzedzających budowę parku przemysłowego Šurany Industrial Park, a prowadzonych przez Instytut Archeologiczny Słowackiej Akademii Nauk pod kierunkiem Mateja Ruttkaya. Badania, rozpoczęte w marcu 2025 roku, objęły dotąd ponad 150 hektarów terenu.
Najstarsze korale świata
6 czerwca 2007, 13:55Archeolodzy odnaleźli 12 korali z muszli sprzed 82 tys. lat. To najstarsze noszone przez ludzi ozdoby.
Najstarsze ślady użycia łuku i strzał poza Afryką znaleziono... w tropikach Sri Lanki
16 czerwca 2020, 10:27Początków historii ludzkiej innowacyjności zwykle poszukuje się na sawannach Afryki lub w Europie. Obszary tropikalne, mimo że wiemy, iż mają bogatą historię ludzkiej obecności, są pomijanie. Jak się okazuje, niesłusznie. Autorzy ostatnich badań znaleźli bowiem dowody na najstarsze poza Afrykę wykorzystanie łuku i strzał oraz, być może, wytwarzanie ubrań
Cenny pochówek wojownika z Kaukazu
22 lutego 2013, 07:18W nekropolii w pobliżu miejscowości Mezmaj na Kaukazie znaleziono grób wojownika. Mężczyznę pochowano ze złotą biżuterią, w żelaznej kolczudze i bronią, w tym 91-cm żelaznym mieczem między nogami.
Prace archeologiczne w Zawichoście-Trójcy odsłaniają kolejne tajemnice niezwykłego miejsca
8 listopada 2022, 12:35W drugiej połowie zeszłego miesiąca przeprowadzono kolejny etap prac na stanowisku w Zawichoście-Trójcy. Archeolodzy zamierzali przede wszystkim rozpoznać zasięg i wielkość osady wczesnośredniowiecznej oraz zweryfikować hipotezę dot. XI-w. cmentarza w jej pobliżu.
